Engelliler Araştırma Enstitüsü 1993 yılında 496 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuş ve 1994 yılında bir yardımcı doçent müdürlüğünde üç araştırma görevlisi ile faaliyetlerine başlamıştır. Halen Türkiye'de alanındaki ilk ve tek Enstitü'dür. Şu anda Enstitüde bir profesör (müdür), dokuz yardımcı doçent, üç araştırma/öğretim görevlisi, dört öğretmen olmak üzere toplam 17 öğretim elemanı görev yapmaktadır. Öğretim elemanlarından bir kısmının, beş yardımcı doçent ve iki araştırma görevlisinin, kadroları Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü'nde olmasına karşın Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde tam zamanlı olarak çalışmaktadırlar.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nün misyonu Türkiye'de engellilerin eğitimi konusunda etkili öğretim sunmak, bu konuda aile bireylerini bilinçlendirmek ve güçlendirmek, engelli olma durumunu topluma tanıtmak, her tür eğitim kurumuna bu konularda model olmak ve danışmanlık yapmak, söz edilen konularla ilgili olarak araştırmalar yürütmek ve sonuçlarını kamuoyuyla paylaşarak yaşama geçirmektir.

Enstitünün vizyonu ise, yürütülen araştırmalarla Türkiye ve Dünya özel eğitim alanyazının gelişimine katkı sağlamak ve bu anlamda tanınır olmaktır.

Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü'nün yetki, görev ve sorumluluğu; engellilerin topluma tanıtımı ve engelli bireyler ve ailelerine öğretim ve destek sunma konularında araştırmalar yürütmek, sonuçlandırmak ve bu etkinlikleri yayın haline dönüştürerek kamuoyuyla paylaşmaktır.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde özellikle ve öncelikli olarak gelişimsel yetersizliği olan çocuklara etkili öğretim sunma, bu çocukların ailelerini çocuklarına öğretim sunma konusunda güçlendirme ve bilgilendirme, akran öğretimi gibi konularda araştırmalar yürütülmektedir.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nün faaliyet alanları dört grupta toplanmaktadır. Bunlar;

• Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara ve ailelerine yönelik araştırma yapmak ve yayımlamak,
• Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara yönelik grupla ya da bireysel eğitim-öğretim hizmetleri sunmak,
• Gelişimsel yetersizliği olan çocukların ailelerine, genel ve özel eğitim öğretmenlerine, ilgili uzmanlara ve topluma gelişimsel yetersizliği olan çocuklarla ilgili hizmet sunmak,
• Anadolu Üniversitesi'nin diğer birimlerine lisans ve lisansüstü öğretim ve lisansüstü tez yönetimi desteğinde bulunmak.

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ise ağırlıklı olarak tek-denekli araştırmalar yürütülmektedir. Tek-denekli araştırma modelleri konusunda Engelliler Araştırma Enstitüsü öğretim elemanlarının hazırlamış olduğu (Kırcaali-İftar ve Tekin, 1997) bir ders kitabı da Enstitü yayınları arasında bulunmaktadır. Faaliyete geçtiği 1994 yılında beri Engelliler Araştırma Enstitüsünün yıllara göre gerçekleştirdiği yayın etkinliklerinde düzenli bir artış olduğu gözlenmektedir.

Enstitü bünyesinde Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi 1997 yılında kurulmuş ve 2002 yılında genişletilmiştir. Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi Enstitüde planlanan araştırmalar için bir uygulama alanı olma özelliği göstermektedir. Diğer taraftan Birimde sınırlı sayıda gelişimsel yetersizliği olan çocuğa düzenli olarak öğretim sunulmaktadır.

Toplam 700 m2'lik kapalı alanda etkinliğini sürdüren Enstitünün 400 m2'lik bölümü Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi'ne aittir.

ENGELLİLER ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ ANABİLİM DALLARI

Engelliler Araştırma Enstitüsü'nde dört anabilim dalı vardır. Bu anabilim dalları;

• Zihin Engelliler Anabilim Dalı
• İşitme Engelliler Anabilim Dalı
• Görme Engelliler Anabilim Dalı
• Ortopedik Engelliler Anabilim Dalı'dır.

Aktif olan anabilim dalları ise, İşitme Engelliler Anabilim Dalı ve Zihin Engelliler Anabilim Dalıdır.